PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền: giải pháp nào cho phụ nữ tiền mãn kinh?

Với kinh nghiệm hơn 15 năm công tác trong lĩnh vực y khoa, PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền - Chuyên khoa nội tiết, đái tháo đường - Phó trưởng khoa khám bệnh Bệnh viện Lão khoa Trung Ương, Giảng viên Đại học Y Hà Nội có buổi chia sẻ về chủ đề "Làm thế nào để sống trẻ và sống khỏe ở tuổi tiền mãn kinh?". Những chia sẻ đưới đây giúp chị em tự tin để bước qua giai đoạn tiền mãn kinh nhất.

Xin chào PGS Vũ Thị Thanh Huyền, chị có thể chia sẻ cho chị em biết phụ nữ tiền mãn kinh phải đối mặt với những vấn đề nào về sức khỏe và sắc đẹp?

Mãn kinh là vấn đề thường gặp ở phụ nữ xung quanh độ tuổi 50. Mãn kinh được định nghĩa là một giai đoạn giảm tiết cũng như suy giảm hoocmon estrogen ở phụ nữ, diễn ra xung quanh độ tuổi xung quanh 50. Tuổi trung bình của mãn kinh là 51 tuổi.

Mãn kinh được chia ra làm các giai đoạn: tiền mãn kinh, xung quanh mãn kinh và hậu mãn kinh.

  • Giai đoạn tiền mãn kinh: độ tuổi xảy ra ở khoảng 45 đến 50 tuổi. Giai đoạn này thường kéo dài khoảng độ 2 đến 3 năm và biểu hiện thường gặp nhất là những rối loạn của chu kì kinh nguyệt: rong kinh, kinh ra nhiều hoặc kinh ra ít hơn, vòng kinh không đều đặn, kèm theo các triệu chứng liên quan đó là các triệu chứng về bốc hỏa, khó chịu, đôi khi có thay đổi tâm sinh lý.
  • Giai đoạn mãn kinh: phụ nữ có các biểu hiện của mãn kinh và các chu kì kinh nguyệt tắt dần.
  • Giai đoạn hậu mãn kinh, là giai đoạn sau mãn kinh, thường kéo dài khoảng 12 tháng, kèm theo cũng đúng như tên gọi hậu mãn kinh, là các diễn biến xảy ra sau khi các chu kì kinh nguyệt đã tắt dần và các biến đổi về nội tiết, tâm sinh lý, cũng như những biến đổi khiến cho người phụ nữ cảm thấy khó chịu.

Các triệu chứng kèm theo mãn kinh mà phụ nữ hay gặp ảnh hưởng đến sinh hoạt cũng như chất lượng cuộc sống của người phụ nữ:

  • Bốc hỏa, có thể là thường xuyên, hàng ngày, hoặc vài ngày, rất khó chịu, làm cho người phụ nữ cảm giác mệt mỏi, khó chịu.
  • Loãng xương: phụ nữ có những biểu hiện của loãng xương, đau mỏi xương cốt.
  • Tim mạch: các biến đổi liên quan đến Lipit chẳng hạn như cholesterol xấu LDL tăng lên còn cholesterol tốt HDL là cholesterol cần cao thì sẽ giảm xuống, nó làm biến đổi tỉ lệ giữa LDL/HDL theo xu hướng không tốt cho tim mạch.
  • Ngoài ra thì các ảnh hưởng liên quan đến chất lượng cuộc sống chẳng hạn như các biểu hiện teo tép, viêm, khô âm hộ âm đạo làm cho người phụ nữ khi quan hệ với bạn đời có cảm giác đau rát và khó chịu...

Dinh dưỡng nào cho phụ nữ tiền mãn kinh được khuyến khích bởi chuyên gia?

Hậu quả vô hình của quá trình mãn kinh là ảnh hưởng đến hệ xương cốt, hệ tim mạch, các rối loạn liên quan đến hệ sinh dục hay đường tiết niệu.

Nguyên nhân chính của các triệu chứng liên quan đến quá trình mãn kinh là so sụt giảm estrogen của buồng trứng. Vì vậy cần có những liệu pháp bổ sung để phòng ngừa các hệ lụy của quá trình mãn kinh:

  • Chế độ ăn cần bổ sung các chế độ giàu canxi, có hàm lượng estrogen từ tự nhiên.
  • Duy trì quá trình tập luyện đều đặn.

Đây là một phương pháp trị liệu tương đối, theo thuật ngữ dân gian có thể được gọi là "ngon, bổ, rẻ", cơ thể hoàn toàn chấp nhận được nhưng lại không chịu tác dụng phụ của thuốc. Ví dụ như những người có triệu chứng mãn kinh nặng ta phải đề cập đến liệu pháp thay thế hoocmon. Tuy nhiên liệu pháp thay thế không phải được chỉ định cho tất cả những trường hợp. Một số các trường hợp chống chỉ định. Ví dụ như có các biểu hiện của ung thư vú, ung thư cổ tử cung là những phụ nữ không được ưu tiên để sử dụng, hay có thể nói là chống chỉ định, không được chỉ định liệu pháp thay thế hoocmon. Như vậy những nguồn bổ sung tự nhiên từ chế độ ăn, chế độ tập luyện là một nguồn dễ phù hợp, dễ chấp nhận được đối với các chị em ở độ tuổi tiền mãn kinh.

PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền - Bệnh viện Lão khoa Trung Ương

Mãn kinh sớm - phòng tránh từ khi nào?

Xung quanh độ tuổi 50, là độ tuổi mãn kinh của tất cả các phụ nữ trên thế giới. Tuy nhiên nó phụ thuộc vào yếu tố di truyền, cũng như lối sống vận động, chế độ ăn uống tập luyện. Phụ nữ ở một số vùng trong đó có Việt Nam, chúng ta thường có mãn kinh sớm hơn, có thể là do dinh dưỡng trong quá trình từ độ tuổi dậy thì, trong suốt các giai đoạn sau đó. Bên cạnh đó có một số trường hợp mãn kinh sớm một cách ép buộc, nghĩa là phụ nữ có thể bị cắt buồng trứng, cắt phần phụ. Buồng trứng là nơi tiết ra nội tiết tố estrogen. Khi cắt buồng trứng thì phụ nữ sẽ mãn kinh sớm. Những phụ nữ mãn kinh sớm sẽ có những biểu hiện rối loạn xung quanh chu kì mãn kinh nhiều hơn ở các phụ nữ khác.

Để phòng tránh các trường hợp này chúng ta cần sinh hoạt một cách điều độ, ổn định. Nên chú ý bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ, giàu canxi, các thực phẩm estrogen có nguồn gốc tự nhiên ví dụ như đậu nành, hoặc các chế phẩm có estrogen tự nhiên nồng độ cao hơn để bổ sung.

Dấu hiệu nào nhắc chị em cần bổ sung nội tiết tố nữ

Một trong các triệu chứng của thời kì mãn kinh: bốc hỏa, loãng xương, tim mạch, triệu chứng trên đường niệu dục. Các biểu hiện trên đường sinh dục như khô hạn, teo đép âm đạo liên quan trực tiếp đến vấn đề sụt giảm estrogen trong giai đoạn mãn kinh. Vì vậy chúng ta phải cần cân nhắc bổ sung các liệu pháp estrogen.

Ngoài phụ nữ ở độ tuổi tiền mãn kinh, các chị em ở trong độ tuổi sinh đẻ chúng ta cũng cần phải lưu ý đến các biểu hiện này. Ở giai đoạn sinh nở thì các biểu hiện biến đổi liên quan đến buồng trứng, chẳng hạn estrogen trong thời kì mang thai khá cao, nhưng sau khi sinh lượng estrogen cũng sụt giảm đột ngột khiến phụ nữ sau sinh cũng có biểu hiện khô hạn.

Giải pháp an toàn và hiệu quả nhất đó là sự hỗ trợ từ chế độ ăn, luyện tập, bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Đặc biệt là bổ sung estrogen có nguồn gốc tự nhiên làm cải thiện các triệu chứng trên đường niệu dục đặc biệt là các triệu chứng khô hạn ở trong giai đoạn tiền mãn kinh và sau mãn kinh cũng như giai đoạn sau sinh.

Nám - nám sâu: hiểu đúng thì điều trị không khó

Da là một bộ phận trong cơ thể mà cũng phải chịu quá trình lão hóa. Nám thường nằm sâu từ các tổ chức ở dưới da, dưới biểu bì, và nám ăn dần lên, biểu hiện ra ngoài da.

Nội tiết tố là cội nguồn liên quan ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình nám. Nếu như muốn điều trị triệt để nám tận gốc, phải cân nhắc đến liệu pháp liên quan đến estrogen, đặc biêt là các estrogen thiên nhiên. Vì không thể bổ sung trong giai đoạn ngắn để mong hiệu quả tốt và lâu dài mà cần có một quá trình tích lũy đặc biệt là liên quan đến quá trình lão hóa của da, đặc biệt sức trẻ cần từ bên trong, từ sâu trong tế bào không chỉ đơn giản là các yếu tố từ bên ngoài.

Bên cạnh đó thì việc tránh nắng, dùng các chế phẩm chống nắng, chống lão hóa, kèm với các estrogen có nguồn gốc tự nhiên là một lựa chọn mà các chị em nên cân nhắc để phòng tránh nám, giữ gìn làn da khỏi các tác nhân từ bên ngoài.

Bổ sung nội tiết tố estrogen thế nào để an toàn và hiệu quả?

Bổ sung estrogen có nguồn gốc tự nhiên là giải pháp được khuyến khích cho các chị em vì tính an toàn và hiệu quả lâu dài. Ví dụ các sản phẩm từ sữa đậu nành. Tuy nhiên với sữa đậu nành, có thể uống 2 cốc đến 3 cốc một ngày thì lượng estrogen cũng chưa đảm bảo được nhu cầu mong muốn mà lại làm tăng nguy cơ béo bụng.

Vậy các chế phẩm tự nhiên, estrogen có nguồn gốc tự nhiên với đậm độ estrogen cao đã được minh chứng ở một số các nghiên cứu trên thế giới thì là lựa chọn thích hợp. Như một số các nghiên cứu ở Mỹ, ở Châu Âu hay ở Canada, các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, được chiết xuất với hàm lượng estrogen cao.

Ví dụ như Damiana Extract, đây là một chế phẩm đã được nghiên cứu bởi các chuyên gia Canada và cho thấy với tỉ lệ estrogen có nguồn gốc tự nhiên nhưng độ tập trung cao trong viên thuốc thay thế thì cải thiện được các triệu chứng mãn kinh, cũng như các triệu chứng không mong muốn của chị em rất nhiều.

Trên thị trường Việt Nam có thể tìm thấy chế phẩm như Nội tiết tố 33+ với hàm lượng estrogen có nguồn gốc tự nhiên, đây là một lựa chọn giúp các chị em cân nhắc thay thế và bổ sung estrogen hiệu quả và an toàn, được nghiên cứu bởi các chuyên gia hàng đầu cả nước trong các chuyên ngành nội tiết, sản khoa và da liễu.

Lưu ý nào khi sử dụng thực phẩm bổ sung nội tiết?

Thường estrogen có nguồn gốc tự nhiên ít có tương tác với các thuốc điều trị, các bệnh về thoái hóa khớp cũng như loãng xương. Ví dụ như những đơn thuốc loãng xương thường được cung cấp các chế phẩm canxi, vitamin D, các ức chế quá trình hệ tiêu xương thì không có tương tác với estrogen tự nhiên.

Tuy nhiên tôi vẫn khuyến cáo chúng ta nên tuân thủ các đơn của bác sĩ và khi chúng ta bắt đầu sử dụng chế phẩm nào thì chúng ta có thể hỏi kĩ các bác sĩ đang điều trị bệnh lý cụ thể của mình liệu có tương tác với thuốc hay không, còn kinh nghiệm của cá nhân tôi thì các estrogen có nguồn gốc tự nhiên không có tương tác với các loại thuốc điều trị thoái hóa khớp cũng như điều trị loãng xương.

Có nên dùng thực phẩm bổ sung nội tiết trong thời gian dài?

Các liệu pháp có nguồn gốc thiên nhiên, chúng ta sử dụng một cách đều đặn để bổ sung lượng estrogen thiếu hụt trong thời kì tiền mãn kinh. Các chế phẩm tự nhiên thường ít các tác dụng phụ nên chúng ta cần cân nhắc sử dụng lâu dài để duy trì hiệu quả.

Cám ơn chia sẻ của PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền, chúc chị vui vẻ và hạnh phúc!

 


Bài viết liên quan

Video về chúng tôi

PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền, Chuyên khoa nội tiết - Bệnh viện Lão khoa Trung Ương chia sẻ bí quyết sống trẻ và sống khỏe ở độ tuổi tiền mãn kinh

Xêm thêm